Bài học đưa máy tính về nông thôn Trung Quốc

Suy thoái, cạnh tranh ngày càng gay gắt và sự hỗ trợ từ các chương trình của chính phủ đã đưa các hãng công nghệ Trung Quốc “tìm đường” về với thị trường nông thôn.

Chính phủ “bật đèn xanh”

Là một thị trường với khoảng 750 triệu dân và gần như chưa được khai phá, chính phủ Trung Quốc hiểu rằng các khu vực nông thôn sẽ là chìa khóa để họ vượt qua những thời khắc khó khăn của cuộc khủng hoảng kinh tế.

Theo số liệu thống kê, mức thu nhập bình quân đầu người của các vùng nông thôn Trung Quốc năm 2008 đạt khoảng 700 USD, tuy thấp hơn so với năm 2007 nhưng vẫn cao hơn trung bình của cả 3 năm trước đó. Đó cũng chính là một trong những lý do để chính phủ nước này quyết định đẩy mạnh việc “phổ cập” các sản phẩm công nghệ cao về vùng nông thôn.

Bắt đầu từ năm 2005 đến hết năm 2008, khoảng 250.000 cửa hàng, đại lý bán lẻ các sản phẩm công nghệ đã được mở và “phủ sóng” tới gần 50% diện tích nông thôn Trung Quốc nhưng quan trọng nhất là chương trình hỗ trợ nông dân “tiếp cận với sản phẩm công nghệ cao” được chính phủ nước này bắt đầu thực hiện từ giữa năm 2008. Theo đó, người nông dân Trung Quốc sẽ được trợ giá 13% khi mua các mặt hàng công nghệ như máy tính, điện thoại di động, TV,… Mức hỗ trợ 13% này được phân chia theo tỷ lệ 80-20 tức chính phủ sẽ chịu 80% và 20% còn lại chính quyền địa phương sẽ có trách nhiệm đóng góp thêm. Mỗi hộ nông dân được quyền mua tối đa 2 sản phẩm trong mỗi chủng loại và mang hóa đơn mua hàng đến các cơ quan tài chính của địa phương để lấy lại 13% số tiền đã bỏ ra trong thời hạn 15 ngày làm việc. Tất nhiên, đó phải là những sản phẩm do Trung Quốc sản xuất trong nước.

Bên cạnh chương trình hỗ trợ này, kể từ năm 2003 Quốc hội Trung Quốc đã thông qua một đạo luật có tên “Luật Chi tiêu trong các tổ chức chính phủ” trong đó yêu cầu tất cả các cơ quan thuộc nhà nước, các tổ chức công cộng và các tổ chức hoạt động từ nguồn ngân sách của chính phủ buộc phải sử dụng các sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp trong nước sản xuất hoặc cung cấp trừ trường hợp loại hàng hóa hoặc dịch vụ đó trong nước chưa có.

Bắt đầu từ đầu năm 2009, Trung Quốc tiếp tục mở rộng chương trình bắt buộc sử dụng sản phẩm nội địa thông qua việc tăng nguồn ngân sách cho chương trình trợ giá từ 9 tỷ lên 15 tỷ nhân dân tệ. Bằng hành động này, dự kiến sức mua từ thị trường nội địa Trung Quốc sẽ tăng thêm khoảng 100 tỷ nhân dân tệ (khoảng 14,6 tỷ USD) trong năm 2009.

Lenovo, HP chớp cơ hội

“Hầu hết các hãng công nghệ đã nhận ra sự quan trọng của thị trường nội địa”, Simon Ye – nhà phân tích của hãng nghiên cứu thị trường Gartner phát biểu, “nhưng đa số vẫn chưa có hành động cụ thể nào nhằm khai thác mảnh đất đầy tiềm năng này ngoài Lenovo và HP”.

Theo kế hoạch, HP dự định sẽ khai trương thêm khoảng 10.000 cửa hàng bán lẻ trên các thị trấn của Trung Quốc trong năm 2009 đồng thời tổ chức những chiếc xe bán máy tính lưu động với mục tiêu nhắm đến những vùng nông thôn, nơi chưa thể phát triển hệ thống bán lẻ. Với những nỗ lực này, HP hiện đã có thị phần khoảng 14,2% tại Trung Quốc tính đến hết quý II/2009.

Nhưng Lenovo, hãng máy tính lớn nhất Trung Quốc và là nhà sản xuất máy tính lớn thứ 4 thế giới mới là những người hưởng lợi thực sự từ các chính sách bắt buộc sử dụng sản phẩm nội địa cũng như các gói hỗ trợ của chính phủ. Hiện Lenovo đã chiếm khoảng 28,5% thị phần máy tính Trung Quốc và chỉ tính riêng trong tháng 9 vừa qua, hơn 40% số máy tính bán ra trong chương trình trợ giá này mang thương hiệu Lenovo (khoảng 580.000 chiếc) trong khi đó HP với những nỗ lực rất lớn cũng chỉ chiếm chưa đến 3% còn Dell hay Acer chỉ có chưa đến 1%.

Bên cạnh việc tranh thủ sự ưu đãi của chính phủ đối với sản phẩm sản xuất trong nước, một phần trong thành công của Lenovo là nhờ sự “hiểu biết và tôn trọng thị trường nông thôn” của hãng. Ngoài các tính năng như thông thường, sản phẩm mà Lenovo dành cho thị trường nội địa còn được cải tiến để thích nghi với sự thất thường của nguồn điện nhằm đảm bảo tuổi thọ. Với máy tính bán ra cho thị trường nông thôn, Lenovo còn tự động cài đặt thêm những phần mềm hỗ trợ nông nghiệp và nông dân như cơ sở dữ liệu mùa vụ, kiến thức cơ bản về nông nghiệp hiện đại hay các gói giải trí được thiết kế riêng cho người dân Trung Quốc nói chung và nông dân nói riêng.

Đến cuối tháng 9/2009, Lenovo đã mở thêm khoảng 8.000 cửa hàng bán máy tính mới chuyên phục vụ các vùng nông thôn. Tại đây, mỗi chiếc máy tính sẽ được trang trí dưới dạng một món quà đám cưới và kèm theo đó là câu quảng cáo: “Cưới một chiếc máy tính Lenovo, bước khởi đầu cho một cuộc sống hạnh phúc”.

Thành công của Lenovo đã kích thích các hãng công nghệ khác cùng tham gia vào thị trường này “nhưng Dell hay các đối thủ của Lenovo sẽ phải mất ít nhất 3 năm nữa mới có thể thành công được như họ hiện nay”, chuyên gia phân tích của Gartner nói.

Theo CRI, PCWorld, BusinessWeek, ICTnews